Hashize imyaka irenga 32, u Rwanda n’Isi yose bakomeza kwibuka amateka mabi yaranze Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, aho abarenga miliyoni bishwe mu gihe cy’iminsi 100. Ni amateka ashaririye agaragaza ubukana n’ubugome byagejeje igihugu ku icuraburindi, bigizwemo uruhare n’ingengabitekerezo y’urwango yari yaracengejwe mu Banyarwanda mu gihe kirekire.
Mu bantu bagize uruhare rukomeye mu gutangiza no gukwirakwiza iyo ngengabitekerezo, hagaragaramo Gitera Habyarimana Joseph, umwe mu banyapolitiki bo hambere wimakaje amacakubiri ashingiye ku moko. Yashinze ishyaka rya APROSOMA mu 1959, rifite intego yo guteza imbere rubanda nyamwinshi ariko mu by’ukuri rikaba ryarakwirakwizaga urwango rwibasiye Abatutsi.
Gitera yamenyekanye cyane ku bitekerezo bye byari byuzuyemo ivangura rikabije, by’umwihariko mu byo yise amategeko 10 y’Abahutu. Aya mategeko yashishikarizaga Abahutu kwitandukanya n’Abatutsi no kubafata nk’abanzi, ibintu byagiye byimakaza umwuka mubi mu gihugu.
Nyuma y’imyaka myinshi, ibi bitekerezo byaje kongera kugarukwaho no gukwirakwizwa cyane mu binyamakuru byabibaga urwango, cyane cyane mu gihe cy’intambara yatangiye mu 1990. Ibi byagize uruhare rukomeye mu gutegura no gushyira mu bikorwa Jenoside.
Aya mateka agaragaza ko amagambo n’ibitekerezo by’urwango bifite ingaruka zikomeye ku muryango nyarwanda, bityo bikaba isomo rikomeye ryo guharanira ubumwe n’ubwiyunge, no kurwanya icyakongera gusubiza igihugu mu bihe bibi nk’ibyo cyanyuzemo.
